Kişisel Günlüğü
ufukdenizasci.com.tr

Türk-Tatar Dil Bilimine Giriş

kapak-ufuk Hoca Bekir Çobanzâde’nin bugün bile değerini kaybetmeyen Türk-Tatar Lisaniyatına Medhal adlı eserini, doktora öğrencim Fatih Numan Küçükballı'yla çalışıp “Türk-Tatar Dil Bilimine Giriş (Ocak-2015, Konya, Palet Yayınları)” adıyla Türkiye Türkçesine aktardık.  Kitabın yeni yayınına Bekir Çobanzâde ve Türk-Tatar Lisaniyatına Medhal hakkında bilgiler ekledik. Terim ve kişi adları dizini oluşturduk. Eserin bazı bölümlerinde -gerekli oldukça- açıklamalar yaptık. Bu yayın, söz konusu eserin Latin harfli ve Türkiye Türkçesindeki ilk yayınıdır. İlgili tüm kişi ve kurumlara kitabın yeni yayınının hayırlı olmasını diliyoruz.

Kitabın Künyesi:

Bekir Çobanzâde (2015) Türk-Tatar Dil Bilimine Giriş (Hazırlayanlar: Doç. Dr. Ufuk Deniz Aşcı, Arş. Gör. Fatih Numan Küçükballı), Konya: Palet Yayınları.

Doç. Dr. Ufuk Deniz Aşcı

Arş. Gör. Fatih Numan Küçükballı

  Bekir Çobanzade (15 Mayıs 1893-13 Ekim 1937) – Kırım Tatar milli şairi, Türkolog. Bekir Çobanzâde 1893 yılında Kırım’ın Karasubar şehrinde doğdu. İlk ve orta tahsilini Karasubazar’daki rüştiye mektebinde bitirdi. 1909 yılında İstanbul'a gelip Mekteb-i Sultanî (Galatasaray Lisesi)’ye girdi. İstanbul’da Kırım Tatar Talebe Cemiyeti adlı siyasi cemiyete üye oldu. 1914 yılında I. Dünya Savaşı başlaması sebebiyle Kırım’a geri döndü. 1915 senesinde Odesa’da Rusça tahsiline başladı. 1916 yılında ise Budapeşte Üniversitesi Doğu Dilleri Bölümüne girdi. Üniversite öğrenimi esnasında XII. yüzyıldan kalma Kodeks Kumanikus adlı eser üzerinde çalışıp 1919 senesinde doktor unvanı alarak üniversiteden mezun oldu. Budapeşte ve Lozan üniversitelerinde de çalıştı. 1920 yılının Eylül ayında Kırım’a geri döndü. Totayköy'deki pedagoji teknik okulunda hocalığa, 1922’de ise Kırım Üniversitesi'nin Doğu Dilleri Bölümünde çalışmaya başladı. 1924 yılından Sovyet rejimi tarafından takip altına alınmasına kadar (1937) Bakü’de, Azerbaycan Üniversitesinde çalıştı. Devrinin saygın Türkologlarından biri olarak birçok ilmî makale ve kitaba imza attı. “Anañ kayda?” (Annen Nerede?) adlı ilk şiiri, 1913 yılında, İstanbul’da yayınlanan “Yaş Tatar Yazıları” (Genç Tatar Yazıları) mecmuasında yayınlandı. Birçok şiiri 1928 yılında, Akmescit’te basılan “Boran” adlı kitabında, 1935’teRomanya'da çıkan “Kırım Şiirleri” antolojisinde, 1955’te İstanbul’da A. Battal Taymas tarafından hazırlanan “Kırımlı Bekir Çobanzade’nin Şiirleri” kitabında, 1971’de Taşkent’te basılan “Şiirler” kitabında yayımlandı. Budapeşte’de öğrenimi esnasında kaleme aldığı “Kaval Sesleri” adlı elyazması son yıllarda Türkiye’de de neşredildi. Bekir Çobanzâde, pek çok çağdaş Türkolog gibi “Kızıl Kıyım” kurbanıdır. Sırf milletini sevdiği ve Türklüğe hizmet ettiği için 28 Ocak 1937’de Kislovodsk  şehrinde, uyduruk bir bahaneyle hapse atıldı. 12 Ekim 1937'de mahkemesi oldu, ertesi gün kurşuna dizilerek idam edildi. Ruhu şad olsun. Eserleri:

  1. Türk Dili ve Edebiyatının Öğretim Usulü. Bakü: Azerneşr, 1926, 264 s.
  2. Kırım Tatar Edebiyatı. Akmescit, 1928, 90 s.
  3. Türk Grameri. Bakü: Azerneşr, 1930, 202 s.
  4. Türk Edebiyatı (Eski Türk Edebiyatı Metinleri). Bakü: 1929, 81 s.
  5. Türk Edebiyatı (Halk Edebiyatı Metinleri). Bakü: 1929, 51 s.
  6. Kumık Dili ve Edebiyatı Tedkikleri. Bakü: Azerbaycanı Tedkik Cemiyeti neşriyatı, 1926, 105 s.
  7. Türk Dili (Birinci Kurs). Bakü: Azerneşr, 1929, 219 s.
  8. Türk Dili ve Edebiyatının Öğretim Usûlü. I Bölüm. Bakü: Azerneşr, 1926, 264 s.
  9. Türk Dili ve Edebiyatının Öğretim Usûlü. II Bölüm. Bakü: Azerneşr, 1927, 218 s.
  10. Türk Dili Serflerinin Umumi Hataları. Bakü: 1925, 34 s.
  11. Türk-Tatar Şivesi. Bakü: Azerbaycanı Tedkik Cemiyeti Neşriyatı, 1927, 135 s.
  12. Türk-Tatar Lisaniyatına Medhal. Bakü: Azerneşr, 1924, 213 s.
  13. Kırım-Tatar Edebiyatında Kurultaycılık ve Milletçilik. Bakü: Azerbaycan-İlmi Araştırma Enstitüsünün Neşriyatı, 1929, 33 s.
  14. Azeri Edebiyatının Yeni Devri, Nasyonalizmden Enternasyonalizme. Bakü: Azerbaycan-İlmi Araştırma Enstitüsünün Neşriyatı, 1930, 65 s.

Leave a reply

Please enter your real name. Don't worry your email will not be visible for pubic. We hate spam! If you have a website write it here. A backlink is always welcome.